De verkoop van varkenskoppen met Loonbeek-Kermis

Fotos: Wim Dhondt

Tekst: Jean-Pierre Van Binnebeek

Loonbeek-Kermis is een oude gewoonte en nauw verbonden met de verering van Sint-Antonius-Abt.  De Loonbekenaars maakten op die dag veel plezier en verzamelden zich in de plaatselijke cafés.

In de lage Landen is het meest opmerkelijke ritueel rond de viering van Antonius het slachten van een varken en het consacreren en bij opbod verkopen van de varkenskop.  Op vele plekken werd de Sint vereerd maar het ritueel verschilde wel van plaats tot plaats.   
 

In Loonbeek bestond er ook een traditie.  Ter gelegenheid van Loonbeek-Kermis werd in de families een varken geslacht.  De kop (of de helft ervan) werd geschonken aan de kerk.  Na de hoogmis die niet alleen door de Loonbekenaars maar ook door talrijke pelgrims uit naburige parochies bijgewoond werd, vond de verkoop van de varkenskoppen  aan de kerkpoort plaats.  De plaatselijke veldwachter stond in voor de verkoop.  Wie het meeste bood, kreeg de varkenskop (soms een halve).  Zo werden er telkens een vijftal koppen aangeboden.  De opbrengst van de verkoop ging naar de kerk.   Met de tweede wereldoorlog werd er met de traditie van verkoop gebroken.  Maar de Loonbekenaars bleven Loonbeek-Kermis vieren.

In 1983 was dit nog altijd zo, namelijk in zaal ‘Den Til’ die die dag als café fungeerde.  De organisatie van de Kermis berustte bij de ‘Kaartvrienden’.  Op een vergadering van de kerkfabriek lanceerde Albert Verbeeck het idee van de verkoop van varkenskoppen.   De andere leden, Albert Van Hoegaerden, Jean Renders, Georges Michiels, Willy Verheyden en pastoor Jaak Bertmans stemden ermee in.

Zo werd de eerste verkoop in zaal Den Til georganiseerd.  Het systeem was heel simpel:  vijf koppen werden aangeboden; de toehoorders konden telkens 20 frank inleggen in de hoop de laatste te zijn om het eindbedrag te bereiken dat pastoor Jaak secuur op zijn lei verborgen hield.  Willy Verheyden was de man die de hele verkoop in goede banen moest leiden.  Van boven op zijn stoel duidde hij de opstekende vingers aan en probeerde hij iedereen tevreden te stellen.  De materiële organisatie berustte bij de Loonbeekse verenigingen.

Het was een waar succes, voor herhaling vatbaar.  De formule is gebleven – 20 F is nu wel 1 euro geworden -, de sfeer is dezelfde gebleven en Loonbeek beleeft nog ieder jaar zijn verkoop van varkenskoppen op identieke manier. 

De namiddag werd voorbehouden voor een gezellig samenzijn, met taart, appelbeignets smoutebollen en later tiramisu.  Meestal kwam er muziek aan te pas: doedelzakspelers,  accordeonisten en andere muzikanten op oude instrumenten, tot in de late uurtjes.  

Er zijn tevens pogingen ondernomen om variatie in de organisatie te brengen, de ene al succesvoller dan de andere.  Zo werd er gedurende enkele jaren een tekenwedstrijd voor de schoolkinderen gehouden.  Iedereen had prijs, maar drie schoolkinderen kregen respectievelijk goud, zilver en brons.

‘Den Til’ werd gesloten.  Maar de traditie werd niet onderbroken.  Het evenement verhuisde naar de feestzaal van het ‘Blauwhof’.  Later, na de bouw van de zaal Van der Vorst, kreeg de verkoop zijn definitieve bestemming.  Er werd inmiddels geopteerd voor één varkenskop en aanverwante gerechten: kip kap, klaargemaakte kop, pensen, tong, poten en oren die de opbod moesten doorstaan.  Gedurende verschillende jaren werden deze gerechten op een traditionele wijze door Felix Caeckelberghs klaargemaakt.  Dan heeft Luk Dewit de taak overgenomen.  Een nieuwigheid was dat voor sommige gerechten een recept meegegeven wordt.

Zo wacht nu iedere echte Loonbekenaar op zijn verkoop van varkenskoppen, dit jaar op zondag 19 januari.

Dank aan Monique Nijs, Willy Verheyden en Josephine De Coster voor de verstrekte informatie.

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close